جدول شماره 1 : ارزيابي ميزان دهيدارتاسيون بيمار اسهالي

 

وضعيت بيمار

گروه الف
بدون دهيدراتاسيون

گروه ب
دهيداراتاسيون نسبي

گروه ج
دهيدارتاسيون شديد

نگاه كنيد :

 

 

 

1 – وضعيت عمومي

خوب ، هشيار

* ناآرام، بيقرار*

*خواب آلوده يا بيهوش* سست *

2 – چشمها

اشك

طبيعي

وجود دارد

فرو رفته

وجود ندارد

بسيار فرو رفته و خشك

وجود ندارد

3 – دهان و زبان

مرطوب

خشك

بسيار خشك

4 – تشنگي

بطور طبيعي مي‌نوشد، تشنه نيست

* تشنه، با ولع مي‌نوشد*

*خوب نمي‌آشامد يا قادر به آشاميدن نيست*

لمس كنيد:

 

 

 

نيشگون پوستي

سريعاً بر مي‌گردد

*به آهستگي بر مي‌گردد*

*بسيار آهسته بر مي‌گردد*

(بيشتر از 2 ثانيه)

تصميم بگيريد:

بيمار هيچ نشانه‌اي از دهيدارتاسيون ندارد

اگر بيمار دو يا بيشتر از دو نشانه از موارد فوق را داشته باشد و حداقل يكي از آنها از نشانه‌هاي اصلي باشد، دچار دهيدارتاسيون نسبي است

اگر بيمار دو يا بيشتر از دو نشانه از موارد فوق را داشته باشد و حداقل يكي از آنها از نشانه‌‌هاي اصلي باشد، دچار دهيدارتاسيون شديد است.

 

-  در صورتي كه بيمار در گروه  الف  باشد طبق جدول شماره 2 به بيمار پودر ORS داده و به وي توصيه كنيد تا در منزل استراحت نموده و طبق دستور محلول خوراكي ORS را مصرف كند.

- در صورتي كه بيمار در گروه  ب  قرار گيرد طبق جدول شماره 3  در خانه بهداشت بيمار را بر اساس وزنش به مدت 4 ساعت درمان كنيد و هر 1 تا 2 ساعت دوباره بيمار را ارزيابي كنيد . اگر بيمار بهتر شده مراقبت در منزل را توصيه كنيد . در صورتي كه بيمار پس از خوردن ORS استفراغ كند 10 دقيقه صبر كرده و سپس ORS را در مقادير اندك و دفعات بيشتر تجويز نمائيد . به اندازه دو روز پودر ORS به بيمار بدهيد تا از آنها طبق دستوراتي كه شما ارائه مي‌دهيد استفاده كند.

- در صورتي كه بيمار در گروه  ج  قرار گرفته باشد بيمار را جهت درمان وريدي ارجاع فوري دهيد .

– يك نمونه سوآب مقعدي از بيمار مشكوك به وبا تهيه كنيد.

 

 

جدول شماره 2 : شيوه تجويز ORS به بيماران بدون دهيدراتاسيون

 

سن

مقدار محلول تجويزي پس از هر بار دفع اسهال

تعداد پاكتهاي ORS مورد نياز

كمتر از 24 ماه

50 تا 100 ميلي ليتر

به اندازة 500 ميلي ليتر در روز

9 – 2 ساله

100 تا 200 ميلي ليتر

به اندازة 1000 ميلي ليتر در روز

10 سال به بالا

هر چقدر كه ميل دارد

به اندازة 2000 ميلي ليتر در روز

 

دستورات كلي براي بيماران و خانواده آنها

 

(1) بيمار بايد به محض قطع شدن استفراغ، از رژيم غذايي عادي استفاده كند.

(2) تغذيه شيرخواران و كودكان با شير مادر بايد ادامه يابد.

(3) اگر بيماري دچار يكي از موارد ذيل شد بايد بلافاصله جهت درمان لازم باز گردد:

* افزايش دفعات مدفوع آبكي    * بي ميلي در خوردن يا آشاميدن    * تشنگي بسيار زياد   * استفراغ‌هاي مكرر    * تب    * وجود خون در مدفوع

 

جدول شماره3 : راهنماي تجويز محلول ORS به بيماران مبتلا به دهيدراتاسيون نسبي

 

مقدار تقریبی محلول ORS براي تجويز در 4 ساعت اول به بيماران دچار دهيدراتاسيون نسبي

سن*

كمتر از 4 ماه

4 تا 11 ماه

12 تا 23 ماه

2 تا 4 سال

5 تا 14 سال

بيشتر از 15 سال

وزن به كيلوگرم

كمتر از 5

5 تا 9/7

8 تا 9/10

11 تا 9/15

16 تا 9/29

پيشتر از 30

مقدار ORS به ميلي ليتر

200 تا 400

400 تا 600

600 تا 800

800 تا1200

1200تا2200

2200تا4000

 

* فقط زماني از سن بيمار استفاده كنيد كه وزن بدن او نامشخص باشد. اگر وزن بيمار مشخص است، با ضرب كردن وزن بيمار(به كيلوگرم) در عدد 75 مقدار ORS مورد نياز محاسبه مي‌شود.

- بيماران را براي اطمينان از دريافت مقدار كافي ORS و همچنين پايش ميزان مايعات مايعات دفع شده هر 1 تا 2 ساعت يك بار ارزيابي كنيد. اگر بيماري تقاضاي مقدار ORS بيشتري نمايد بايد در اختيارش قرار داد. اگر بيمار استقراغ مي‌كند، ORS را در مقادير اندك و دفعات بيشتر تجويز نماييد يا اينكه آنرا آهسته‌تر بخورانيد . با جبران مايعات بدن بيمار، استفراغ وي نيز بايد در عرض 2 تا 3 ساعت برطرف شود. پس از 4 ساعت اين بيماران بايد مجدداً ارزيابي شوند و با استفاده از راهنماهاي مربوط به موارد بدون دهيدارتاسيون نسبي و شديد درمان شوند.